mardi 24 janvier 2017

Marihin’ny firenena maneran-tany isan-taona ny andron’ny 31 Mey hanentanana ny olona mba tsy hifoka sigara. Sokajiana ao anatin’ny  zavamahadomelina manaitaitra ny fiasan’ny atidoha ny sigara ary marobe ireo singa mitondra poizina ao amin’ny vatana entin’ny setro-tsigara. Olona an-tapitrisany maro koa no maty vokatry ny sigara satria vokatry ny fikarohana natao raha olona iray no maty noho ny SIDA dia olona 3 kosa no maty noho ny sigara.

Mba ho fisorohana ireo voka-dratsy isan-karazany izay entin’ny sigara sy ho fanampiana ireo mpifoka te-hiala amin’izany fahazarana izany dia indro atolotra amin’izao fotoam-panentanana izao ny TOROLALANA HO AN’IREO IZAY TE-HIALA SIGARA.

Dingana maromaro no tokony harahina hahatongavana amin’izany tanjona amin’ny fialana sigara izany izay tsiahivina fa mitaky faniriana sy ezaka avy amin’ny mpifoka sigara tsirairay avy ny fanatanterahana ireto torolalana ireto ary hanampy azy ireo ho « OLONA MIAINA TSY MISY SIGARA ».

 

I-FANTARO RAHA MIANKIN-DOHA AMIN’NY SIGARA IANAO:

1.Hafiriana aorian’ny fifohazanao @ maraina ianao no mifoka sigara voalohany?

  • 5mn aorian’ny fifohazana……………………….. 3
  • 6mn ka hatr@ atsasakadiny aoriana……… 2
  • 31mn ka hatr@ ora iray………………………….. 1
  • Aorian’ny adiny iray………………………………… 0

 

2.Sarotra aminao ve ny tsy mifoka sigara any @ ireo toerana tsy azo anaovana izany?

  • Eny………………………………………………………….. 1
  • Tsia…………………………………………………………. 0

 

3.Fotoana inon ao anatin’ny andro iray no tena sarotra aminao ny tsy mifoka sigara?

  • Tapak’andro maraina…………………………….. 1
  • Amin’ny fotoana rehetra…………………………. 0

 

4.Firy ny sigara fohinao isan’andro?

  • Latsaky ny 10………………………………………….. 0
  • 11 isa ka hatr@ 20…………………………………. 1
  • 21 isa ka hatr@ 30…………………………………. 2
  • Mihoatra ny 31………………………………………… 3

 

5.Tsapanao fa matetika kokoa ve ianao mifoka sigara mandritra ny tapak’andro maraina raha oharina amin’ny tolakandro?

  • Eny………………………………………………………….. 1
  • Tsia…………………………………………………………. 0

 

6.Mifoka sigara ve ianao rehefa marary, indrindra ka voatazona eo am-pandriana?

  • Eny………………………………………………………….. 1
  • Tsia…………………………………………………………. 0

Totaliny: ……/ 10

 

                 Valin’ny fitsapana:

0 – 2: tsy miankin-doha @ sigara ianao

3 – 4: manomboka miankin-doha @ sigara ianao

5 – 10: tena efa miankin-doha @ sigara ianao

II-IREO FITAOVAM-PIADIANA TSY MAINTSY AMPIASAINAO ENTINAO MIADY AMIN’NY FANIRIANA TE-HIFOKA SIGARA

1.Averimbereno hatrany ireto teny baiko ireto hanamafy orina ny ezaka ataonao :

« Tena mahatsara ahy ny miaina tsy misy sigara »

« Tiako ny miaina tsy misy sigara »

« Vitako ny miaina tsy misy sigara »

 

2.Diovy matetika ny ativavanao, indrindra rehefa avy misakafo. Tsara kokoa raha borosiana amin’ny dentifrice manimanitra ny nify hisakanana ny faniriana te-hifoka sigara isaky ny avy misakafo.

 

3.Raha vao mifoha, maka rivotra 10 minitra isa-maraina ary manaova fisefoana lalina miadana maromaro.

 

4.Misotroa rano na ranom-boankazo iray vera isan’ora. Tokony hahatratra 2 litatra isan’andro ny zava-pisotro sotroinao.

 

5.Mahereza mihinana ana-manta sy legioma ary voakanzo isan-karazany ao anatin’ny iray andro.

 

6.Mamihina zavatra eny ampelatanana ary averimbereno izany fihetsika izany mandritra ny fotoana isehoan’ny filanao sigara.

 

7.Manaria dia amin’ny alalan’ny fanaovanao zavatra mahafinaritra sy mahasoa anao. Ialao ireo toe-javatra mety hiteraka stress na fahasorenana ho anao.

 

8.Manaova fampiasam-batana isan’andro amin’ny ora raikitra : dia an-tongotra, hazakaza-madinika, bisikileta, fanatanjahan-tena hafa voalanja.

 

9.Mamorona fahazarana vaovao hanoloana ny fanaonao taloha izay niaraka tamin’ny fifohana sigara.

 

10.Esory amin’ny toerana fametrahanao azy ny sigara sy forongony mety hanintona anao hifoka (fonon-tsigara, fandrehetana, fanariana tain-tsigara,…).

 

III-IREO FITSIPIKA FOTOTRA EFATRA TSY MAINTSY SOROHANA TSY HIVERENANA MIFOKA SIGARA

Manampy anao hisoroka amin’ny fiverenana mifoka sigara (rechute) ny fiambenana amin’ireto toe-javatra mateti-pitranga ireto :

1.HANOANANA :

F   Aza manao noana tafahoatra ary misakafoana amin’ny ora raikitra mba hahatonga ny vatanao hiasa amin’ny fomba mitohy sy tsy miovaova firy.

2.HATEZERANA :

F   Ezaho araka izay tratra ny tsy ho tezitra. Jereo amin’ny lafitsarany ny trangan-javatra miseho.

3.MANIRERY :

F   Aza ny sigara no ataonao namana fa miresaha amin’ny olona mety hanohana anao ary zarao azy ny iainanao fa mety afaka hanampy anao izy.

4.HAVIZANANA :

F   Alamino ny fandaharam-potoananao ary manokana fotoana hialana sasatra fa ny tsy fahampian’izany dia mety hiteraka tsy fahafehezana ny fihetsem-po.

 

 

 

 

 

 

IV-HAFATRA HO ANAO MIALA SIGARA

  • Hamafiso orina ny fanapahan-kevitrao « tsy hifoka sigara intsony » ho an’ny tenanao ary manoloana ny manodidina anao.
  • Ialao hatrany ireo toe-javatra mety hiteraka fakam-panahy ho anao ka hanintona anao hifoka sigara.
  • Manomana tetikady hatrany hanoherana ny filanao mifoka sigara.
  • Ilazao ny manodidina anao fa « miala sigara ianao ». Aza miala tsiny amin’ny tsy fifohanao ary ataovy hentitra ny fandavanao tsy hifoka intsony.
  • Mifidiana olona hanohana sy hanampy anao amin’ny tsy fifohana.
  • Ataovy an-tsaina hatrany ireo tombotsoa ho azonao raha tafala sigara ianao.

 

V-FANTARO IREO TOMBOTSOA AZON’IREO TAFALA SIGARA

Adiny valo aorian’ny tsy hifohana sigara:

Mihena ny tahan’ny poizina ao anaty ra.

Miha-mahazo vahana ny fiainan’ny sela ao anaty.

 

Iray andro aorian’ny hijanonana:

Manomboka manary ny poizina ateraky ny setroka ny avokavoka

Tsy misy nicotine intsony ao anaty vatana.

 

Roa andro aoriana:

Mihatsara ny fahenoana fofona sy tsiron-kanina satria manomboka mitsiry ireo retsika vaovao misahana izany.

 

Telo andro aoriana:

Tsy manano-sarotra ny miaina.

Miha-mahazo aina ny lalan-drivotra ao amin’ny tratra.

 

Tapa-bolana ka hatramin’ny telo volana aoriana:

Mihena ny kohaka mateti-piseho taloha.

Tsy mora vizana intsony.

 

Sivy volana aoriana:

Tsy mora sempotra intsony na manao ezaka aza satria misolo vaovao ny cils bronchiques.

 

Herintaona aoriana:

Mihena ny mety hahazoana aretim-po maharitra (infarctus du myocarde).

Tsy atahorana ny mety hahatapaka lalan-drà.

 

5 taona aoriana:

Mihena ny mety hahazoana homamiadan’ny avokavoka.

 

10-15 taona aoriana:

Mihalava ny taham-pahavelomana ary mitovy amin’ny toe-batan’ny olona tsy mifoka sigara ny olona tafala aminy.

 

Misy ny fanafody afaka manampy ireo olona te-hiala sigara nefa marihina fa ilaina ny manantona mpitsabo alohan’ny hampiasana azy ireny mba hahazoana vokatra tsara sy tsy hisorohana ny mety ho  fiverenana aoriana.

 

Mahereza fa vitanao ny miaina tsy misy sigara!

 

 

 

Dr ANDRIAMIARINARIVO Miarintsoa

Tél. 034 01 119 20

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.